Od 2028 roku sprzedawca gazu i węgla będzie musiał kupować pozwolenia na emisję CO₂ ze spalania tego paliwa w domowych kotłach. Ten system nazywa się ETS2. Działa jak podatek: nie płacisz go osobno, bo sprzedawca dolicza go do ceny.
Policzyliśmy, co to znaczy dla rachunku. Nie na średnich z raportów, tylko na cenach, które nasz tracker zbiera co tydzień z kilkunastu składów i sklepów.
Odpowiedź krótko
Przy scenariuszu zgodnym z prognozami rynkowymi na pierwsze lata systemu węgiel drożeje o około połowę, ekogroszek niemal tyle samo, a gaz o kilkanaście procent. Drewno i pellet nie dostają narzutu w ogóle, bo biomasa jest w systemie liczona jako zeroemisyjna. Pompa ciepła też nie — energetyka rozlicza się w starszym systemie ETS1.
Ważniejsza od wysokości podwyżki jest zmiana kolejności. Węgiel, dziś najtańszy sposób ogrzewania domu, po starcie ETS2 zrównuje się z gazem. Decyzja o wymianie kotła, którą wielu odkłada, dostaje konkretną datę.
| Nośnik | dziś | 45 €/t | 60 €/t | 120 €/t |
|---|---|---|---|---|
| Drewno sezonowane · biomasa | 0,31 | 0,31 — | 0,31 — | 0,31 — |
| Węgiel orzech | 0,36 | 0,47 +30% | 0,50 +40% | 0,65 +81% |
| Ekogroszek | 0,36 | 0,46 +28% | 0,50 +38% | 0,63 +75% |
| Pompa ciepła (SCOP 3,5) · ETS1 | 0,33 | 0,33 — | 0,33 — | 0,33 — |
| Gaz ziemny | 0,36 | 0,41 +13% | 0,43 +18% | 0,49 +36% |
| Pellet drzewny · biomasa | 0,52 | 0,52 — | 0,52 — | 0,52 — |
Wartości w zł za kWh ciepła użytecznego, brutto. Kolejność od najtańszego po ETS2 przy 60 €/t: Drewno sezonowane → Pompa ciepła (SCOP 3,5) → Gaz ziemny → Ekogroszek → Węgiel orzech → Pellet drzewny.
Dlaczego u nas wychodzi więcej niż w innych wyliczeniach
Większość publikowanych szacunków mnoży wskaźnik emisji przez cenę uprawnienia i na tym kończy. To zaniża wynik, bo pomija sprawność kotła.
ETS2 dolicza opłatę do całego paliwa, które spalasz, także do tej części ciepła, która ucieka kominem. Jeśli kocioł oddaje do domu 75% energii z węgla, to na każdą kilowatogodzinę ciepła w pokoju spalasz 1,33 kWh węgla i od tylu płacisz opłatę. Narzut na ciepło jest więc o jedną trzecią wyższy niż narzut na samo paliwo.
Im gorszy kocioł, tym większa opłata. Stary zasypowy o sprawności 60% dostanie narzut o jedną trzecią wyższy niż podajnikowy o sprawności 80%, przy tym samym węglu i tej samej cenie uprawnienia.
Do tego dochodzi VAT. Koszt uprawnień podnosi cenę paliwa, a od podniesionej ceny nalicza się 23% podatku. W tabeli wyżej uwzględniliśmy oba te elementy.
Skąd te trzy scenariusze
Ceny uprawnienia w ETS2 nikt dziś nie zna, a rozrzut prognoz jest duży — dlatego podajemy przedział, nie jedną liczbę.
45 €/t to próg wbudowany w sam system: po jego przekroczeniu na rynek trafia dodatkowa pula uprawnień, żeby zbić cenę. Komisja Europejska proponowała wzmocnienie tego mechanizmu. Cena nie ma jednak twardego limitu.
60 €/t odpowiada temu, czego analitycy rynku spodziewają się realnie w latach 2028–2030 — powyżej progu, bo mechanizm stabilizacji spowalnia wzrost, ale go nie zatrzymuje.
120 €/t to scenariusz, w którym stabilizacja nie działa wystarczająco. Część prognoz mówi o ponad 100 € przed 2030 rokiem, a najwyższe o 200 €.
Co z tego wynika dla decyzji o kotle
Jeśli grzejesz węglem lub ekogroszkiem, ETS2 zmienia rachunek najbardziej. Paliwo, które dziś wygrywa kosztem kilowatogodziny, po 2028 traci tę przewagę — a kocioł kupiony teraz będzie pracował jeszcze przez kilkanaście lat, czyli w całości w nowym systemie.
Jeśli grzejesz gazem, podwyżka jest odczuwalna, ale nie wywraca kalkulacji. Gaz nie był najtańszy wcześniej i nie stanie się najdroższy potem. Warto natomiast wliczyć ten narzut, planując wymianę kotła kondensacyjnego — bo o ile sam kocioł się zwróci, o tyle paliwo w jego cyklu życia będzie droższe niż dziś.
Jeśli grzejesz drewnem albo pompą ciepła, ETS2 nie dotyczy Cię bezpośrednio. Pośrednio tak: gdy sąsiedzi zaczną uciekać od węgla, popyt na drewno i pompy wzrośnie, a wraz z nim ceny. To akurat jest argument, żeby nie czekać z decyzją do 2028 roku.
Kiedy to naprawdę wejdzie
System ma ruszyć 1 stycznia 2028 roku. Pierwotnie miał to być 2027, ale w marcu 2026 Unia przesunęła start o rok. W październiku 2026 przywódcy państw UE nie poparli kolejnego odroczenia, Komisja Europejska ma tylko ponownie zbadać skutki opłaty. Aukcje uprawnień mają ruszyć już w 2027 roku, ale paliwa sprzedanego w tym roku opłata nie obejmie. Stan prawny na 6 listopada 2026.
Co nie zmienia wniosku praktycznego: kocioł, który kupujesz w 2026 roku, i tak przepracuje większość swojego życia w systemie z opłatą emisyjną. Rok w tę czy w tamtą nie zmienia kierunku, tylko moment.
Jak liczyliśmy
Wskaźniki emisji pochodzą z tabel KOBiZE: 94,84 kg CO₂/GJ dla węgla kamiennego i 55,7 kg CO₂/GJ dla gazu ziemnego, przeliczone na kilowatogodziny. Biomasa — drewno i pellet — ma w systemie ETS współczynnik zerowy.
Ceny paliw to bieżące średnie z naszego trackera, aktualizowane co tydzień. Narzut liczymy tak:
Kurs euro przyjmujemy na poziomie używanym w całym serwisie.
Tabela i kalkulator przeliczają się same, gdy zmienią się ceny paliw — to, co widzisz, jest liczone na danych z ostatniej aktualizacji, a nie wpisane na sztywno.