Wymiana kotła węglowego na pompę ciepła kosztuje zwykle 20 000–40 000 zł z montażem, a na kocioł na pellet 22 000–32 000 zł. Czyste Powietrze dopłaci do pompy ciepła do 35 200 zł, a do kotła na pellet do 20 500 zł, zależnie od dochodu. Na kocioł gazowy dotacji już nie ma. Do ceny urządzenia dolicz koszty towarzyszące, np. wkład kominowy za 2 500–4 500 zł albo bufor do kotła na pellet za 3 500–6 000 zł.

Termin wymiany zależy od klasy kotła i województwa. Stary kocioł węglowy, czyli „kopciuch”, jest już zakazany w zdecydowanej większości województw, a za jego używanie grożą kary do 5 000 zł. Dla kotłów klasy 3 i 4 najczęstszy termin to 1 stycznia 2028 r., ale w części województw jest wcześniej.

Klasę kotła odczytasz z tabliczki znamionowej albo z dokumentacji, a termin dla swojego województwa sprawdzisz w kroku 1. Dalej po kolei: ile kosztuje nowe źródło ciepła, ile pokryje dotacja i o czym zapomina się w budżecie.

Krok 1: sprawdź, co mówi Twoja uchwała antysmogowa

Terminy różnią się między województwami. Stan na 2026 rok w skrócie:

  • Kotły pozaklasowe oraz klasy 1 i 2 — zakazane w zdecydowanej większości województw.
  • Kotły klasy 3 i 4 — najczęściej do końca 2027 r. (m.in. łódzkie, podkarpackie, śląskie, zachodniopomorskie, kujawsko-pomorskie). Wcześniej m.in. w małopolskim poza Krakowem i lubelskim (koniec 2026 r., zależnie od klasy) oraz na terenach wiejskich pomorskiego (od 1 września 2026 r.).
  • Kotły klasy 5 — zwykle legalne, ale część uchwał ma terminy także dla nich, najdalsze w 2035 r. W Krakowie kotłów na węgiel i drewno w ogóle nie wolno używać.

Podlaskie i warmińsko-mazurskie według dostępnych źródeł nie mają uchwały antysmogowej.

Swoją uchwałę znajdziesz na stronie urzędu marszałkowskiego. Klasę kotła — na tabliczce znamionowej lub w dokumentacji.

Krok 2: wybierz nowe źródło ciepła

ŹródłoKoszt z montażemRoczny koszt ogrzewania*Dotacja CP 2026
Pompa ciepła powietrze-woda20 000–40 000 zł~4 950 złdo 35 200 zł
Kocioł na pellet (ecodesign)22 000–32 000 zł~8 250 złdo 20 500 zł
Kocioł zgazowujący drewnosprawdź w ofertach~4 650 złdo 20 500 zł
Kocioł gazowy kondensacyjny12 000–46 300 zł z przyłączem~5 400 złbrak

* dom 140 m², zapotrzebowanie 15 000 kWh ciepła rocznie, koszty ciepła z trackera ogrzeje.pl z 2 listopada 2026

Samo ogrzewanie prądem bez pompy to przy tym domu około 17 400 zł rocznie.

Nowy kocioł węglowy 5. klasy formalnie nadal jest opcją, ale program go nie dofinansuje, a od 2028 roku ETS2 podniesie koszt węgla.

Krok 3: policz z dotacją, nie bez niej

Czyste Powietrze pokrywa 40%, 70% albo 100% kosztów, zależnie od dochodu (tabela). Na poziomie podwyższonym i najwyższym możesz dostać zaliczkę do 35% dotacji.

Zanim złożysz wniosek, zrób audyt energetyczny. Koszty mogą pochodzić najwcześniej sprzed 6 miesięcy od złożenia wniosku.

Krok 4: nie zapomnij o kosztach towarzyszących

Sama wymiana kotła to nie wszystko. W budżecie uwzględnij:

  • Wkład kominowy — kocioł gazowy i pelletowy wymagają innego odprowadzenia spalin niż węglowy: 2 500–4 500 zł
  • Bufor przy pellecie — zbiornik z armaturą: 3 500–6 000 zł
  • Likwidacja starego kotła i składu opału — wymagana przy dotacji
  • Modernizacja instalacji c.o. — stary otwarty układ trzeba zwykle zamienić na zamknięty; program dopłaca do instalacji c.o. i ciepłej wody od 8 200 do 20 500 zł
  • CWU — jeśli węglowy grzał też wodę, nowe źródło musi to przejąć

Poproś o kosztorys całości, nie samego urządzenia.

Harmonogram — ile to trwa (orientacyjnie)

  1. Audyt energetyczny i wybór wykonawcy
  2. Decyzja funduszu: do 60 dni
  3. Montaż: 2–5 dni (gaz/pellet), 3–7 dni (pompa ciepła)
  4. Rozliczenie dotacji: po zakończeniu prac

Najłatwiej zacząć przed sezonem, bo jesienią wykonawcy mają pełne kalendarze.

Podsumowanie

Kolejność działań: uchwała antysmogowa → audyt → wybór źródła z uwzględnieniem dotacji → wniosek. Z dotacją najmocniej broni się pompa ciepła. Gaz ma sens, gdy przyłącze już jest. Pellet nie wymaga przeróbek instalacji, ale przy dzisiejszych cenach to najdroższe ciepło w tym porównaniu. Zwlekanie nie jest planem, bo kolejne terminy przypadają na koniec 2026 i 2027 roku.


Podstawa techniczna

Terminy: uchwały antysmogowe województw, według zestawień z 2026 r., swoją sprawdź w urzędzie marszałkowskim. Czyste Powietrze: wersja od 20 lipca 2026 r. Koszty ciepła: tracker ogrzeje.pl z 2 listopada 2026. Stan prawny na 6 listopada 2026.